Wie zijn boot netjes en schoon wil houden, ontkomt niet aan antifouling. Maar de manier waarop we aangroei bestrijden, is de afgelopen jaren flink aan het veranderen. Biocidevrije foul-release-systemen zijn daarbij een van de meest interessante ontwikkelingen. Niet alleen omdat ze beter zijn voor het milieu, maar ook omdat regelgeving verandert en fabrikanten vooruitkijken.
Wat houdt zo’n systeem precies in? En is het een realistisch alternatief voor de traditionele koperhoudende antifouling?
Waarom werd (en wordt) koper gebruikt in antifouling?
Koperhoudende antifouling is al tientallen jaren de standaard in de watersport, en dat is niet voor niets. Koper is namelijk zeer effectief tegen aangroei. Het werkt als biocide: kleine hoeveelheden koperionen lekken continu uit de verflaag en remmen of doden organismen die zich op de romp willen vestigen.
Dat heeft lange tijd uitstekend gefunctioneerd. Koperhoudende antifouling vraagt relatief weinig onderhoud, biedt betrouwbare bescherming en werkt ook goed op boten die veel stilliggen in de haven.
Maar die effectiviteit heeft een keerzijde.
De keerzijde van koper: milieubelasting
Het probleem met koperhoudende antifouling is dat koper niet op de romp blijft. Het komt langzaam maar continu in het water terecht. In jachthavens en druk bevaren wateren kan dit leiden tot ophoping van koper in water en bodem.
Dit heeft aantoonbare negatieve effecten op het ecosysteem:
- Schade aan algen en waterplanten.
- Verstoring van schelpdieren en kleine waterorganismen.
- Indirecte gevolgen voor vissen en andere fauna.
Vooral in afgesloten wateren en zoet water is de impact groot. Daarom wordt koper steeds kritischer bekeken door overheden en milieuorganisaties. De regelgeving wordt stap voor stap aangescherpt en de verwachting is dat deze trend zich de komende jaren voortzet.
Wat is een biocidevrij foul-release-systeem?
Door deze ontwikkelingen zijn grote verfproducenten actief op zoek gegaan naar alternatieven voor koper. Het resultaat: biocidevrije foul‑release-systemen.
Een foul‑release systeem is een moderne vorm van antifouling die aangroei voorkomt zonder gebruik te maken van giftige stoffen zoals koper of andere biociden. Waar traditionele antifouling vertrouwt op chemie, draait het hier om slim materiaalgedrag.
Het geheim zit in het oppervlak. Deze coatings vormen een extreem gladde, elastische laag met een zeer lage oppervlaktespanning. Zeepokken, algen en slijm krijgen daardoor nauwelijks grip. Hechten ze zich toch, dan laten ze bij beweging van de boot (soms al bij langzaam varen) weer eenvoudig los. Het grote verschil met traditionele antifouling: er wordt niets gedood. Aangroei wordt simpelweg ontmoedigd om zich vast te zetten.
Dankzij strengere regelgeving én technologische vooruitgang worden foul‑release-systemen steeds serieuzer genomen. Grote merken investeren hier volop in, niet als nicheproduct, maar als toekomstbestendige oplossing voor aangroeiwering.
Traditionele antifouling versus foul-release-systemen
| Traditionele antifouling | Foule release (biocidevrij) | |
| Werking | Biociden doden of aangroei remmen | Voorkomt hechting mechanisch |
| Milieu | Belastend (koper en andere biociden) | Milieuvriendelijk |
Soorten biocidevrije systemen
Bij Polyestershoppen zijn twee foul-release systemen verkrijgbaar. Beide systemen werken uitstekend op zoet water!
- International B-Free
B‑Free Explore is het eerste verfsysteem uit het biocidevrije assortiment van International. Deze onderwatercoating is ontwikkeld om aangroei te beheersen met behulp van een glad siliconenoppervlak waar micro‑organismen zich nauwelijks aan kunnen hechten. De coating is gebaseerd op een speciaal ontwikkelde siliconen-polymeertechnologie en combineert zowel waterafstotende (hydrofobe) als wateraantrekkende (hydrofiele) eigenschappen. Hierdoor ontstaat een zeer glad oppervlak waar organismen zoals zeepokken, kokerwormen, algen en mosselen weinig grip krijgen. Ontstaat er toch aangroei wanneer de boot langere tijd stilligt? Dan laat deze tijdens het varen vanzelf los. Ook is de aangroei eenvoudig te verwijderen met een doek of hogedrukspuit. Meer lezen over International B-Free Explore! - Hempel Silic One
Hempel Silic One is een van de eerste biocidevrije foul‑release-systemen die op de markt kwam en heeft inmiddels zijn waarde bewezen. Het systeem is gebaseerd op siliconen hydrogel, een materiaal waar organismen zich moeilijk aan kunnen hechten. Een groot voordeel van Silic One is dat de coating eenvoudig te reinigen en opnieuw aan te brengen is. Het systeem is geschikt voor gebruik onder de waterlijn op boten van polyester, staal en aluminium. Meer lezen over Hempel Silic One!
