PVA lossingsmiddel kun je met een spuitpistool gelijkmatig over een mal verdelen. Een goede applicatie is daarbij belangrijk: de PVA moet na droging een gesloten en gelijkmatige film vormen tussen de mal en het onderdeel. De meest gemaakte fout bij PVA spuiten is om direct te veel materiaal aan te brengen. Hierdoor kan PVA gaan lopen, ophopen of een ongelijkmatige film vormen.
Werk daarom gecontroleerd. Begin met een lichte mistlaag en bouw de PVA-film vervolgens in meerdere passages verder op. Zo krijg je meer controle over de dekking en verklein je de kans op druipers en andere onregelmatigheden.
Waarom kun je PVA het beste spuiten?
PVA vormt na droging een fysieke scheidingsfilm op het oppervlak van de mal. Voor een betrouwbare lossing moet deze film het maloppervlak volledig bedekken. Met een spuitpistool kun je PVA fijn verstuiven en gelijkmatig over grotere en gebogen oppervlakken verdelen. Dit maakt spuiten bijzonder geschikt wanneer de kwaliteit van de PVA-film belangrijk is.
PVA spuiten heeft daarnaast als voordeel dat je de hoeveelheid materiaal geleidelijk kunt opbouwen. Je hoeft dus niet in één keer een volledige natte laag aan te brengen.
Welk spuitpistool gebruik je voor PVA?
PVA kan met verschillende typen spuitpistolen worden aangebracht. Een eenvoudig conventioneel siphon-cup spuitpistool is bijvoorbeeld erg geschikt.
Er bestaat geen universele combinatie van nozzlemaat en spuitdruk die voor ieder pistool en ieder PVA lossingsmiddel werkt. De juiste instellingen zijn onder andere afhankelijk van:
- het type spuitpistool;
- de nozzle;
- de viscositeit van het PVA lossingsmiddel;
- de luchtdruk;
- de materiaaltoevoer;
- de afstand tot de mal;
- temperatuur en omgevingsomstandigheden.
Begin daarom met een lage materiaaltoevoer en stel het pistool zo af dat een fijne, gelijkmatige nevel ontstaat. Test de instelling bij voorkeur eerst op een glad proefoppervlak voordat je de mal spuit.
| Instelling | Richtwaarde |
|---|---|
| Spuitpistool | Conventioneel siphon-cup |
| Materiaaltoevoer | Laag beginnen en geleidelijk verhogen |
| Verstuiving | Fijne, gelijkmatige nevel |
| Nozzle | 1,0-1,4 mm |
| Spuitdruk | 1,5-2,0 bar aan het pistool |
| Spuitafstand | Circa 15-25 cm |
| Eindresultaat | Gesloten en gelijkmatige PVA-film |
Gebruik deze punten als uitgangspunt. De kwaliteit van de uiteindelijke film is belangrijker dan één vaste pistoolinstelling. Je wilt een fijne, gelijkmatige nevel zonder dat de eerste laag nat wordt.
PVA spuiten in 5 stappen
Volg de onderstaande stappen om polyvinylalcohol te verspuiten:
- Bereid de mal voor
Zorg dat het maloppervlak schoon, droog en vrij van stof, vet en andere verontreinigingen is. Gebruik je PVA in combinatie met lossingswas? Breng de lossingswas dan eerst aan volgens de voorschriften van het gebruikte lossingssysteem.
Controleer voor het spuiten ook of het PVA gelijkmatig over het voorbereide oppervlak kan uitvloeien. Wanneer de vloeistof direct sterk samentrekt of plaatselijk wordt afgestoten, kan geen gesloten film ontstaan. - Begin met een lichte mistlaag (dust coat)
Stel de materiaaltoevoer laag in en zorg voor een fijne verstuiving. Breng vervolgens een zeer lichte eerste passage aan. De polyvinylalcohol hoeft het oppervlak bij de eerste passage niet nat te maken.
Het doel van deze eerste laag is niet om direct de volledige uiteindelijke PVA-film te vormen. Je legt eerst een dunne basis waarop je de volgende passages gecontroleerd kunt opbouwen. Houd het spuitpistool tijdens het spuiten voortdurend in beweging en probeer een constante afstand tot het oppervlak aan te houden.
Laat de eerste laag vervolgens aantrekken volgens de voorschriften van het gebruikte PVA. - Bouw de PVA-film verder op
Breng vervolgens nieuwe passages aan en verhoog de materiaaltoevoer indien nodig geleidelijk. Je kunt de spuitrichting tussen passages afwisselen. Spuit bijvoorbeeld eerst horizontaal en vervolgens verticaal. Zo wordt het gemakkelijker om het volledige oppervlak gelijkmatig te behandelen.
Probeer de gewenste film niet met één zeer natte laag te bereiken. Door gecontroleerd op te bouwen heb je meer invloed op het eindresultaat en verklein je de kans op druipers en plaatselijke ophopingen. - Controleer of de film volledig gesloten is
Controleer na het aanbrengen het volledige maloppervlak. De PVA moet overal een aaneengesloten film vormen. Let vooral op pinholes of kleine gaatjes, droge of nauwelijks bedekte plekken, plaatsen waar de PVA zich terugtrekt, druipers, plaatselijke ophopingen en verschillen in dekking.
Een handige methode is om naast de mal een glad proefplaatje mee te spuiten. Daarmee kun je de opbouw en droging van de PVA controleren zonder het oppervlak van de mal aan te raken. - Laat de PVA volledig drogen
Laat de aangebrachte PVA volledig drogen voordat je productie-gelcoat of hars aanbrengt. De benodigde droogtijd is afhankelijk van het gebruikte product, de aangebrachte hoeveelheid, temperatuur, luchtvochtigheid en ventilatie. Gebruik daarom niet zomaar één vaste droogtijd voor iedere situatie.
Begin pas met de volgende stap wanneer de PVA-film volledig droog is.
Hoe dik moet je PVA spuiten?
Bij het spuiten van PVA is een volledig gesloten film belangrijker dan een universele laagdikte. De gewenste laagdikte kan verschillen per PVA-product en applicatiemethode. Gebruik daarom de technische gegevens van het gebruikte PVA wanneer daarin een specifieke natte of droge laagdikte wordt voorgeschreven.
In de praktijk kun je je vooral richten op het resultaat: de PVA moet na droging een ononderbroken film vormen zonder pinholes, droge plekken, druipers of andere zichtbare onderbrekingen. Dun aanbrengen betekent daarbij niet dat één nauwelijks zichtbare nevel voldoende is. Het gaat om gecontroleerd opbouwen totdat het oppervlak volledig en gelijkmatig bedekt is.
Hoe herken je een goede PVA-film?
- De film is volledig gesloten
Er zijn geen pinholes, droge plekken of andere openingen waardoor de productie-gelcoat direct contact kan maken met de mal. - De laag is gelijkmatig
Er zijn geen grote verschillen in laagdikte, druipers of plaatselijke ophopingen. - De PVA trekt niet weg
Wanneer PVA plaatselijk wordt afgestoten en zich in druppels of eilandjes verzamelt, ontstaat geen betrouwbare gesloten film. Controleer in dat geval het maloppervlak en het gebruikte lossingssysteem voordat je verdergaat. - De film is volledig droog
Breng geen gelcoat of hars aan zolang de PVA-film nog niet volledig droog is.
Waarom is een te dunne PVA-film een probleem?
PVA werkt doordat het een fysieke scheidingsfilm vormt tussen de mal en het onderdeel. Wanneer die film plaatselijk ontbreekt, verdwijnt daar ook deze fysieke barrière.
Een zeer dunne of onderbroken laag kan daarom schijnzekerheid geven. Je hebt PVA aangebracht, maar het oppervlak is niet overal daadwerkelijk door een gesloten film beschermd. Spuit niet zo weinig mogelijk PVA. Spuit zo gecontroleerd mogelijk totdat een gesloten, gelijkmatige film is ontstaan.
Veelgemaakte fouten bij PVA spuiten
| Fout | Wat gebeurt er? | Wat kun je doen? |
|---|---|---|
| Direct te nat spuiten | De PVA kan gaan lopen of plaatselijk ophopen. | Begin met een lichte mistlaag en bouw de film gecontroleerd op. |
| Te veel materiaal in één passage | De laag kan ongelijkmatig worden en druipers vormen. | Werk met meerdere gecontroleerde passages. |
| Te weinig PVA aanbrengen | Er kunnen pinholes en droge plekken in de film achterblijven. | Blijf opbouwen totdat een volledig gesloten film is ontstaan. |
| Verkeerde pistoolinstelling | De PVA wordt onvoldoende verstoven of er ontstaat veel overspray. | Stel lucht- en materiaaltoevoer af op een fijne, gelijkmatige verstuiving en test vooraf. |
| Vervuild maloppervlak | De PVA kan plaatselijk worden afgestoten of ongelijkmatig uitvloeien. | Reinig en controleer het maloppervlak voordat je PVA aanbrengt. |
| Onvoldoende droogtijd | De PVA heeft nog geen volledig droge scheidingsfilm gevormd. | Laat de PVA volledig drogen voordat je gelcoat of hars aanbrengt. |
PVA spuiten op een nieuwe polyester mal
PVA wordt vaak gebruikt tijdens het inwerken van een nieuwe polyester mal. De PVA-film vormt dan een extra fysieke barrière tussen de nieuwe mal en het eerste onderdeel.
Bij Polyestershoppen adviseren wij om bij een nieuwe polyester mal de eerste twee onderdelen met PVA te produceren. Daarna kan doorgaans worden overgestapt op het normale lossingssysteem.
Meer weten over PVA of het maken van een polyester mal?
Bij PVA spuiten draait het uiteindelijk niet om één exacte nozzlemaat, spuitdruk of een vast aantal passages. Pistolen, PVA-producten en omstandigheden verschillen daarvoor te veel. Kijk daarom vooral naar het resultaat. Een goede PVA-film is gesloten, gelijkmatig en volledig droog voordat je gelcoat of hars aanbrengt.
Heb je na het lezen nog vragen over het spuiten van PVA, het instellen van je spuitpistool of het voorbereiden van een polyester mal? Neem dan contact op met onze specialisten! Wij helpen je graag verder.
