Een nieuwe polyester mal kan tijdens de eerste productierondes gevoeliger zijn voor vastplakken. Zelfs wanneer je de mal zorgvuldig hebt afgewerkt en lossingswas hebt aangebracht, bestaat er bij de eerste lossingen een verhoogd risico op hechting. Daarom adviseren we om bij een nieuwe polyester mal de eerste twee onderdelen met PVA lossingsmiddel te maken. PVA vormt na droging een fysieke scheidingsfilm tussen de mal en het onderdeel. Zo verklein je de kans dat de productie-gelcoat aan het oppervlak van de nieuwe mal hecht.
Na deze eerste lossingen is de mal doorgaans voldoende ingewerkt en kun je overstappen op het normale lossingssysteem.
Waarom kan een nieuwe polyester mal vastplakken?
Een nieuwe polyester mal gedraagt zich anders dan een mal die al meerdere keren is gebruikt. Het oppervlak van de mallen gelcoat (tooling gelcoat) kan tijdens de eerste productierondes nog een beetje actief zijn. Hierdoor kan ongewenste hechting ontstaan tussen de mal en het polyester onderdeel, zelfs wanneer lossingswas is gebruikt. Naarmate je meer onderdelen uit de mal haalt, neemt deze gevoeligheid af. Dit noemen we het 'inwerken van de mal'.
Daarom zijn vooral de eerste lossingen belangrijk. Door tijdens deze productierondes PVA als extra scheidingslaag te gebruiken, verklein je het risico dat het onderdeel aan de mal blijft vastzitten.
Wat is PVA lossingsmiddel?
PVA staat voor polyvinylalcohol. PVA lossingsmiddel is een vloeistof die na het aanbrengen en drogen een dunne, fysieke film op het oppervlak van de mal vormt. Deze film voorkomt direct contact tussen het oppervlak van de mal en de productie-gelcoat. Na het lossen kunnen resten van de PVA-film met water worden verwijderd.
PVA is vooral geschikt voor:
- nieuwe polyester mallen;
- de eerste productierondes met een nieuwe mal;
- opnieuw afgewerkte of gerepareerde maloppervlakken;
- situaties waarin extra zekerheid bij het lossen gewenst is.
PVA vervangt een goede voorbereiding van de mal niet. Bij een nieuwe polyester mal wordt het juist gebruikt als extra barrière boven op een geschikt lossingssysteem.
Waarom is alleen lossingswas niet altijd voldoende bij een nieuwe mal?
Lossingswas, zoals Honey Wax, zorgt voor een scheidende laag tussen de mal en het onderdeel. Bij een goed ingewerkte en onderhouden polyester mal is een geschikte lossingswas doorgaans voldoende. Een nieuwe mal vraagt meer aandacht. Het oppervlak kan tijdens de eerste productierondes nog relatief actief zijn, waardoor zelfs door de lossingswas heen hechting kan ontstaan.
PVA werkt anders dan lossingswas. Na droging ontstaat een daadwerkelijke film die het onderdeel fysiek van het maloppervlak scheidt. Daarom is de combinatie van lossingswas en PVA juist tijdens de eerste productierondes interessant.
Het juiste aantal lagen lossingswas
Hoeveel lagen lossingswas heeft een mal eigenlijk nodig? Meer lossingswas betekent niet automatisch meer bescherming. Het belangrijkste is dat het volledige oppervlak gelijkmatig is behandeld.
Voor een nieuwe polyester mal adviseren we 5 tot 7 lagen lossingswas voordat je het eerste onderdeel maakt. Laat iedere laag volgens de gebruiksinstructies drogen en poets deze goed uit voordat je een volgende laag aanbrengt. De meerdere lagen helpen om een volledige en gelijkmatige dekking van het maloppervlak te krijgen. Vervolgens breng je PVA over de voorbereide mal aan als extra fysieke scheidingsfilm.
Een nieuwe polyester mal inwerken met PVA
Voor het inwerken van een nieuwe polyester mal kun je de volgende werkwijze gebruiken.
- Laat de mal voldoende uitharden
Zorg dat de mal en mallengelcoat voldoende zijn uitgehard voordat je het eerste onderdeel maakt. Volg hiervoor de uithardingsvoorschriften van de gebruikte producten. - Reinig en controleer het maloppervlak
Het oppervlak moet schoon en vrij van stof, vet en andere verontreinigingen zijn. Controleer ook op beschadigingen of plekken die nog moeten worden afgewerkt. - Breng lossingswas aan
Breng bij een nieuwe polyester mal 5 tot 7 lagen geschikte lossingswas aan. Laat iedere laag drogen en poets deze uit voordat je verdergaat met de volgende laag. - Breng PVA aan
Breng PVA over de voorbereide mal aan. Zorg dat over het volledige oppervlak een gelijkmatige en gesloten film ontstaat. Een te dunne, poreuze of plaatselijk ontbrekende film geeft onvoldoende bescherming. De kwaliteit van de film is belangrijker dan de hoeveelheid PVA. - Laat de PVA volledig drogen
Breng pas productie-gelcoat aan wanneer de PVA-film volledig droog is. De droogtijd is onder andere afhankelijk van de aangebrachte laag, temperatuur, luchtvochtigheid en ventilatie. - Maak het eerste onderdeel
Breng de productie-gelcoat en vervolgens het laminaat aan volgens de normale werkwijze. Laat het onderdeel voldoende uitharden voordat je het uit de mal haalt. - Los het onderdeel en reinig de mal
Verwijder na het lossen eventuele resten van de polyvinylalcohol. PVA is wateroplosbaar en kan met water worden verwijderd.
Controleer daarna het oppervlak van de mal voordat je deze opnieuw voorbereidt. - Herhaal dit voor het tweede onderdeel
Gebruik ook bij het tweede onderdeel PVA. Na twee productierondes met PVA is een nieuwe polyester mal doorgaans voldoende ingewerkt om over te stappen op het normale lossingssysteem.
PVA op de juiste manier aanbrengen
Hoe breng je polyvinylalcohol op de juiste manier aan? Voor een betrouwbare lossing moet PVA een volledig gesloten film vormen. De kwaliteit en dekking van deze film zijn belangrijker dan simpelweg zoveel mogelijk materiaal aanbrengen.
Bij spuitapplicatie bouw je de film gecontroleerd op. Begin met lichte passages en werk toe naar een gelijkmatige, gesloten film. Voorkom droge plekken, pinholes en andere onderbrekingen. Een zeer dunne nevel is dus niet voldoende. De PVA moet na droging daadwerkelijk een aaneengesloten barrière vormen tussen de mal en het onderdeel.
Wil je PVA met een spuitpistool aanbrengen? Lees dan onze handleiding PVA spuiten: zo breng je een gelijkmatige film aan. Daarin behandelen we onder andere het spuitpistool, de nozzlemaat, spuitdruk, spuitafstand en het gecontroleerd opbouwen van de PVA-film.
Veelgemaakte fouten bij het gebruik van PVA
| Veelgemaakte fout | Omschrijving | Oplossing |
| 1. PVA te nat aanbrengen | Wanneer je bij het spuiten direct veel PVA aanbrengt, kan de vloeistof gaan lopen of plaatselijk een ongelijkmatige film vormen. |
Bouw de PVA gecontroleerd op met lichte passages totdat een gesloten film ontstaat. |
| 2. Te weinig PVA aanbrengen | Een nauwelijks zichtbare nevel betekent niet automatisch dat het oppervlak voldoende is beschermd. Plaatsen waar de film ontbreekt, kunnen alsnog voor plaatselijke hechting zorgen. | Controleer of de uiteindelijke PVA-film overal gesloten is. |
| 3. PVA niet volledig laten drogen | Begin niet met het aanbrengen van de productie-gelcoat zolang de PVA nog niet volledig droog is. |
Geef de PVA-film voldoende tijd om te drogen en houd rekening met temperatuur en luchtvochtigheid. |
| 4. Werken op een vervuild oppervlak | Stof, vet en andere verontreinigingen kunnen de vorming van een gelijkmatige PVA-film verstoren. | Reinig de mal zorgvuldig en raak het voorbereide oppervlak zo min mogelijk aan. |
| 5. PVA onnodig blijven gebruiken | Bij een goed ingewerkte polyester mal is PVA meestal niet meer nodig. Je kunt dan overstappen op een geschikte lossingswas of een ander lossingssysteem dat geschikt is voor jouw mal en productieproces. | Stap na twee productierondes over naar een geschikte lossingswas. |
Ga goed voorbereid aan de slag met je nieuwe mal
De eerste lossingen bepalen voor een belangrijk deel hoe probleemloos je een nieuwe polyester mal in gebruik neemt. Besteed daarom voldoende aandacht aan het voorbereiden van het maloppervlak, het aanbrengen van de lossingswas en een volledig gesloten PVA-film.
Wil je eerst meer weten over het maken van de mal zelf? Bekijk dan ook onze handleiding Zo maak je een polyester mal.
Heb je na het lezen nog vragen over het inwerken van je polyester mal, het gebruik van PVA of het juiste lossingssysteem? Neem dan contact op met onze specialisten! Wij helpen je graag verder.
